Kojenerasyon ve Trijenerasyon Sistemleri Nedir?

KOJENERASON NEDİR

Kojenerasyon;Bileşik ısı-güç üretimi(CHP) demektir. Doğalgaz, Biomass, Biogaz gibi yakıtlardan elektrik üretmek için kullanılır. Yakıtlar öncelikle yakılır ve açığa çıkan enerji ile elektrik üretilir. Klasik yöntemlerle bu işlem yapıldığında %30 – 40 civarı bir verimle elektrik üretilir. Kojenerasyon sistemlerinde elektrik üretimiyle birlikte buhar ve sıcak su da eş zamanlı olarak üretilir. Kojenerasyon sistemlerinin verimleri %80-90 civarına kadar çıkabilir böylece yakıttan tasarruf edilir, enerji verimliliği sağlanır ve çevreye daha az zarar verilir.

KOJENERASYON SİSTEMİ NASIL ÇALIŞIR

Kojenerasyon sisteminde ilk olarak kompresör ile sisteme hava çekilir yüksek basınçlı havaya yakıt ilave edilir ve yakıtın yanması sağlanır. Açığa çıkan sıcak gaz ile türbin jeneratör sistemini çalıştırarak elektrik üretilir. Türbinden çıkan gazlar ısı geri kazanım bölümünde yakalanır. Yakalanan gazların bir bölümü ısıtma sistemlerinde kullanılır. Bir bölümüde tekrar elektrik üretimi için kullanılır. Alt tarafta bu olayı anlatan güzel bir video bulunmaktadır.

Trijenerasyon Sistemleri Nedir Nasıl Çalışır

Trijenerasyon sistemi kojenerasyon sistemiyle aynı mantıkla çalışmaktadır. Kojenerasyondan farkı ısı geri kazanımdaki ısının bir bölümü de soğutma sistemi içinde kullanılır. Böylece elektrik, ısıtma ve soğutma aynı anda gerçekleştirilir yani daha az yakıtla daha çok iş yapılır.

Kojenerasyon  özellikle büyük fabrikalarda kullanılır. Elektrik tüketildiği yerde üretildiği için iletim ve dağıtım kayıpları olmaz, yakıt tasarrufu sağlanır, kesintisiz kaliteli elektrik üretimi yapılır gibi birçok avantajı vardır. Dezavantajı olarak yüksek sesle çalışmasını söyleyebiliriz.

Kojenerasyon iki çeşit ana tahrik ünitesi vasıtasıyla uygulanmaktadır.

1.Gaz Türbinleri

2.Gaz Motoru.

Videoda anlatılan sistem ve buraya kadar anlatılan kısımda gaz türbinli kojenerasyon sisteminden bahsedildi.

Gaz Motorlu Kojenerasyon Sistemleri

Gaz motorlu kojenerasyon sistemleri çevrim olarak

1.Otto çevrimi

2.Diesel çevrimi olarak ikiye ayırabiliriz.

Otto Çevriminde yakıt olarak doğalgaz biyogaz propan vb yakıtlar kullanılabilr. Piston-silindir düzeneğine sahiptir. Hava yakıt karışımı piston içine alınır ve sıkıştırılır yüksek basınçta ateşlenir ve yanma gerçekleşir. Yanmanın etkisiyle piston hareket eder ve elektrik üretilir. Açığa çıkan ısı motor soğutma akışkanıyla tekrar kullanılır ve ısıtma soğutma yada tekrar elektrik üretimininde kullanılabilir. Otto çevriminin bir diğer kulanım yeri de otomobillerdir. Otomobillerde bu enerji hareket için kullanılırken kojenerasyonda elektrik üretimi amacıyla kullanılır.

Diesel Çevriminde ise yine piston-silindir düzeneği vardır. Yakıt olarak dizel yakıt kullaılır Otto çevriminden farkı silindir içine başangıçta sadece hava alınır ve sıkıştırılır yüksek oranda sıkıştırılan havanın üzerine yakıt püskürtülür ve patlaması sağlanır. Dizel yakıtın tutuşma sıcaklığı doğalgaz gibi yakıtlara göre çok daha yüksektir bu nedenle kolay alev almaz bunun için yüksek sıkıştırmaya ihtiyaç duyulur.

Özet olarak Kojenerasyon sistemleri yüksek verimle elektrik üretmenin bir yoludur. Tek bir sistem ile birçok ihtiyacı aynı anda karşılayabiliriz. Enerji verimliliği açısından önemli bir yere sahiptir. Ülkemizde de birçok fabrika bu şekilde kendi elektriğini üretebilmektedir.

Yazıda fark edemediğimiz eksik, yanlışlık yada sorunuz varsa bize bildirebilirsiniz.

Bir Cevap Yazın